Gömülü 20 yaş dişi çekilmeli mi? Ne zaman gerekir, iyileşme nasıl olur?
Özel Dent Club Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği ·
Gömülü 20 yaş dişi, sorun yaratmıyorsa her zaman çekilmek zorunda değildir. Ağrı, tekrarlayan diş eti iltihabı, çürük, kist veya komşu dişe zarar gibi durumlarda çekim önerilir. İşlem genellikle lokal anestezi altında yapılır; çoğu kişi ertesi gün günlük işlerine döner, şişlik ve hassasiyet ise birkaç gün ile iki hafta arasında azalır.
20 yaş dişi neden gömülü kalır?
20 yaş dişleri ağızda en son süren dişlerdir. Çenede yeterli yer olmadığında tamamen veya kısmen kemik ya da diş eti içinde kalabilirler. Bu duruma gömülü (impakte) diş denir.
Ne zaman çekim önerilir?
İngiltere'de NICE rehberi, herhangi bir hastalık bulgusu olmayan gömülü 20 yaş dişlerinin rutin (önleyici) olarak çekilmesini önermez ve çekimi bu tür klinik durumlarla sınırlar.
- Tekrarlayan diş eti iltihabı (perikoronit)
- Gömülü dişte veya komşu dişte çürük
- Komşu dişin kökünde hasar
- Kist veya apse
- Ağrı ve şişlik
Sorunsuz gömülü dişler ne olacak?
Cochrane'in 2020 tarihli sistematik derlemesi, belirtisiz ve hastalıksız gömülü 20 yaş dişlerinin çekilmesi ya da bırakılması konusunda kesin karar verdirecek yeterli kanıt bulunmadığını bildirir. Yazarlar kararın hasta ile hekim arasında birlikte verilmesini ve diş bırakılıyorsa düzenli kontrol yapılmasını önerir.
Çekim nasıl yapılır?
NHS'e göre işlem çoğunlukla birkaç dakika ile 40 dakika arasında sürer ve hastalar aynı gün evine döner.
- Muayene ve röntgen; gerekirse 3 boyutlu tomografi
- Lokal anestezi
- Gerekirse diş etinde küçük bir kesi ve dişin parçalara ayrılarak çıkarılması
- Dikiş ve bakım talimatları
İyileşme süreci
- İlk gün aralıklı soğuk uygulama şişliği azaltır
- İlk 24 saat sigara, sıcak içecek ve kuvvetli çalkalamadan kaçının
- Ağrı, şişlik ve çene kasılması ilk iki hafta içinde giderek azalır
- Artan ağrı, kötü koku veya ateşte hekiminize başvurun
Sık sorulan sorular
Gömülü 20 yaş dişi çekimi ağrılı mı?
İşlem lokal anestezi altında yapıldığı için sırasında ağrı hissedilmez; sonrasındaki ağrı genellikle ağrı kesicilerle kontrol edilir.
Kaç gün iş göremem?
Çoğu kişi ertesi gün günlük işlerine döner; zor çekimlerden sonra 1–3 gün dinlenmek gerekebilir.
Çekim sonrası ne zaman normal yemek yiyebilirim?
İlk günlerde yumuşak ve ılık gıdalar önerilir; şişlik azaldıkça normal beslenmeye geçilir.
Kaynaklar
- Wisdom tooth removal — NHS (UK National Health Service)
- Guidance on the extraction of wisdom teeth (TA1) — National Institute for Health and Care Excellence (NICE), 2000
- Surgical removal versus retention for the management of asymptomatic disease-free impacted wisdom teeth — Ghaeminia H. et al., Cochrane Database of Systematic Reviews (CD003879), 2020
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekim muayenesi gerekir.
