Diş eti hastalığı (periodontitis): belirtileri, nedenleri ve tedavisi
Özel Dent Club Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği ·
Diş eti hastalığı, diş yüzeyinde biriken bakteri plağının diş etini iltihaplandırmasıyla başlar. Erken evresi olan gingivitis düzenli bakım ve profesyonel temizlikle geri döndürülebilir; tedavi edilmezse dişi tutan kemiği etkileyen periodontitise ilerleyebilir. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre ağır periodontal hastalık dünya genelinde 1 milyarı aşkın vakayı etkilemektedir.
Gingivitis ve periodontitis arasındaki fark
Gingivitis yalnızca diş etinin iltihabıdır: kızarıklık, şişlik ve fırçalarken kanama görülür. Bu evrede kemik kaybı yoktur ve iyi ağız bakımıyla tablo düzelir.
Periodontitiste iltihap, dişi çevreleyen bağ dokusuna ve çene kemiğine ilerler. Diş eti cepleri derinleşir, diş eti çekilir ve ileri evrede dişler sallanabilir.
Belirtiler
NHS, diş eti kanamasını en yaygın erken belirti olarak tanımlar ve belirti olmasa bile düzenli diş hekimi kontrolü önerir.
- Fırçalarken veya sert yiyecekler yerken diş eti kanaması
- Kızarık, şiş veya hassas diş eti
- Geçmeyen ağız kokusu
- Diş eti çekilmesi, dişlerin uzamış görünmesi
- Dişlerde sallanma veya ısırmada değişiklik
Nedenleri ve risk faktörleri
Temel neden, temizlenmeyen bakteri plağı ve zamanla oluşan diş taşıdır. Sigara, kontrolsüz diyabet, stres, bazı ilaçlar ve genetik yatkınlık riski artırır.
Genel sağlıkla bağlantısı
Avrupa Periodontoloji Federasyonu (EFP) ve Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun ortak uzlaşı raporu, periodontitis ile diyabet arasında iki yönlü bir ilişki olduğunu bildirir: kontrolsüz diyabet diş eti hastalığını ağırlaştırır, periodontal tedavi ise kan şekeri kontrolüne katkı sağlayabilir.
2020 tarihli bir başka uzlaşı raporu, periodontitis ile kalp-damar hastalıkları arasında bağımsız bir ilişki olduğuna dair kanıtları özetler. Bu ilişki, diş eti sağlığının genel sağlığın bir parçası olarak ele alınması gerektiğini gösterir.
Tedavi nasıl yapılır?
- Muayene ve diş eti cebi ölçümü, gerekirse röntgen
- Diş taşı temizliği ve evde bakım eğitimi
- Lokal anestezi altında kök yüzeyi düzleştirme (derin temizlik)
- 4–8 hafta sonra yeniden değerlendirme
- İleri vakalarda diş eti cerrahisi ve düzenli destek tedavisi
Korunma
- Günde en az iki kez florürlü macunla fırçalama
- Her gün diş ipi veya ara yüz fırçası kullanma
- Sigarayı bırakma
- Hekiminizin önerdiği aralıklarla kontrol ve profesyonel temizlik
Sık sorulan sorular
Diş eti kanaması normal mi?
Hayır. Kanama çoğunlukla diş eti iltihabının işaretidir ve diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
Periodontitis tamamen iyileşir mi?
Kaybedilen kemik kendiliğinden geri gelmez; ancak tedavi ve düzenli bakımla hastalığın ilerlemesi çoğu zaman durdurulabilir.
Diş eti hastalığı bulaşıcı mı?
Klasik anlamda bulaşıcı bir hastalık olarak kabul edilmez; hastalığın gelişimi büyük ölçüde ağız bakımı ve kişisel risk faktörlerine bağlıdır.
Kaynaklar
- Oral health – Fact sheet — World Health Organization (WHO), 2025
- Gum disease — NHS (UK National Health Service)
- Scientific evidence on the links between periodontal diseases and diabetes: Consensus report (IDF & EFP) — Sanz M. et al., Journal of Clinical Periodontology 45(2), 2018
- Periodontitis and cardiovascular diseases: Consensus report — Sanz M. et al., Journal of Clinical Periodontology 47(3), 2020
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekim muayenesi gerekir.
